برای پیگیری قانونی تخلیه مستأجر چه مدارکی لازم است؟ راهنمای عمومی مراحل
برای پیگیری قانونی تخلیه مستأجر، مهم‌ترین مدرک اصل اجاره‌نامه است. پس از آن، مدرک شناسایی و مدرک مالکیت یا سمت موجر، کد رهگیری قرارداد، حساب کاربری فعال در سامانه ثنا و مدارک ودیعه یا قرض‌الحسنه اهمیت دارند.
مسیر رسیدگی به نوع اجاره‌نامه بستگی دارد. اجاره‌نامه رسمی از طریق اداره اجرای ثبت پیگیری می‌شود. اگر اجاره‌نامه عادی مدت معلوم داشته باشد، در دو نسخه تنظیم شده باشد و دو شاهد آن را امضا کرده باشند، موجر پس از پایان مدت می‌تواند از مرجع قضایی صالح «دستور تخلیه» بگیرد.
در غیر این صورت، معمولاً باید دادخواست «حکم تخلیه» داد که زمان بیشتری می‌برد. در هر حالت، اگر موجر ودیعه گرفته باشد، تخلیه به استرداد ودیعه یا سپردن آن به دایره اجرا موکول است.
این نوشته اطلاعات عمومی است و جایگزین مشاوره با وکیل نیست. قوانین و رویه‌ها تغییر می‌کنند و جزئیات هر پرونده می‌تواند نتیجه را عوض کند.
چارچوب قانونی تخلیه مستأجر در ایران
اجاره اماکن مسکونی و تجاری که پس از اجرایی شدن قانون روابط موجر و مستأجر مصوب ۱۳۷۶ منعقد شده‌اند، تابع قانون مدنی و همین قانون است. اجاره‌هایی که پیش از آن و زیر قوانین قدیمی‌تر بسته شده‌اند، به‌ویژه اماکن تجاری با حق کسب و پیشه، قواعد متفاوتی دارند و این راهنما به آن‌ها نمی‌پردازد.
سه ماده از قانون ۱۳۷۶ پایه اصلی بحث تخلیه است:
- ماده ۲: شرایط شکلی قرارداد اجاره را تعیین می‌کند. متن اولیه آن مقرر می‌کرد قرارداد عادی اجاره با قید مدت در دو نسخه تنظیم شود، به امضای موجر و مستأجر برسد و دو نفر از افراد مورد اعتماد طرفین به‌عنوان شاهد آن را گواهی کنند. این ماده در اردیبهشت ۱۴۰۳ اصلاح شد.
- ماده ۳: پس از انقضای مدت و به تقاضای موجر یا قائم‌مقام قانونی او، تخلیه در اجاره با سند رسمی توسط دوایر اجرای ثبت ظرف یک هفته انجام می‌شود. در اجاره با سند عادی، تخلیه ظرف یک هفته پس از تقدیم تقاضا، به دستور مقام قضایی و توسط ضابطین قوه قضاییه انجام می‌شود.
- ماده ۴: اگر موجر مبلغی به‌عنوان ودیعه، تضمین، قرض‌الحسنه، سند تعهدآور یا مشابه آن از مستأجر گرفته باشد، تخلیه و تحویل ملک به موجر موکول به استرداد آن سند یا وجه به مستأجر یا سپردن آن به دایره اجراست.
اصلاح ماده ۲ با قانون ساماندهی بازار زمین، مسکن و اجاره‌بها
قانون ساماندهی بازار زمین، مسکن و اجاره‌بها در اردیبهشت ۱۴۰۳ تصویب شد و ماده ۶ آن، ماده ۲ قانون روابط موجر و مستأجر را اصلاح کرد. طبق متن اصلاحی، در همه قراردادهای اجاره باید مدت، مبلغ اجاره و مبلغ قرض‌الحسنه تصریح شود.
قرارداد باید در سامانه‌های ثبت الکترونیک اسناد یا ثبت معاملات املاک و مستغلات کشور ثبت شود. پس از تأیید موجر، مستأجر و دو نفر از افراد مورد اطمینان طرفین به‌عنوان شاهد، شناسه یا کد رهگیری دریافت می‌شود.
نتیجه عملی این است که اجاره‌نامه دست‌نویس یا کاغذی بدون ثبت در سامانه، با الزام قانون فعلی هماهنگ نیست. قانون برای ثبت نکردن پیامد هم گذاشته است، از جمله محرومیت از برخی معافیت‌ها و تخفیف‌های مالیاتی و امکان محکوم شدن موجر به پرداخت بخشی از ارزش اجاره به نفع دولت، اگر ثبت نکردن یا ثبت خلاف واقع احراز شود.
برخورد مرجع رسیدگی با اجاره‌نامه بدون کد رهگیری در همه شهرها یکسان نیست و ممکن است با آیین‌نامه‌ها و بخشنامه‌های بعدی تغییر کند. پیش از اقدام، وضعیت فعلی را از یک وکیل یا دفتر خدمات الکترونیک قضایی بپرسید.
مرجع رسیدگی به دستور تخلیه
رسیدگی به تخلیه اجاره‌نامه‌های عادی سال‌ها در صلاحیت شورای حل اختلاف بوده است. در قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ۱۴۰۲، بند ۴ ماده ۱۲ دعاوی و درخواست‌های تخلیه عین مستأجره و تعدیل اجاره‌بها را، به جز دعاوی سرقفلی و حق کسب و پیشه، در صلاحیت «دادگاه صلح» قرار داده است.
دادگاه صلح در ساختار شوراهای حل اختلاف تشکیل می‌شود و در شهرهای مختلف به‌تدریج راه افتاده است. برای موجر تفاوت عملی چندانی ندارد، چون درخواست در هر حال از دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت و به مرجع صالح ارجاع می‌شود. اگر مستأجر مدعی سرقفلی یا حق کسب و پیشه شود، پرونده معمولاً به دادگاه عمومی حقوقی می‌رود.
تفاوت اجاره‌نامه رسمی، عادی با دو شاهد و عادی بدون شرایط
پیش از جمع‌آوری مدارک، ببینید اجاره‌نامه شما در کدام دسته است، چون مسیر، مرجع و زمان رسیدگی به همین بستگی دارد.
| نوع اجاره‌نامه | ویژگی | مسیر تخلیه پس از پایان مدت | سرعت نسبی |
|---|---|---|---|
| رسمی | در دفتر اسناد رسمی تنظیم شده است | درخواست صدور اجرائیه و تخلیه از طریق اداره اجرای ثبت | معمولاً سریع |
| عادی با شرایط ماده ۲ | مدت معلوم، دو نسخه، امضای موجر و مستأجر و دو شاهد، و طبق قانون فعلی ثبت در سامانه با کد رهگیری | درخواست دستور تخلیه از مرجع قضایی صالح بدون نیاز به طرح دعوای کامل | معمولاً سریع |
| عادی بدون شرایط ماده ۲ | مثلاً بدون شاهد، یک نسخه، یا بدون مدت مشخص | طرح دادخواست تخلیه و گرفتن حکم پس از رسیدگی | کندتر، چون جلسه رسیدگی و تشریفات دادرسی دارد |
| قرارداد شفاهی | هیچ نوشته‌ای وجود ندارد | طرح دعوا و اثبات رابطه استیجاری با سایر دلایل | کند و دشوار |
«دستور تخلیه» و «حکم تخلیه» یکی نیستند. دستور تخلیه بدون تشریفات کامل دادرسی و بر پایه مدارک صادر می‌شود و برای قراردادهایی است که شرایط قانونی را دارند. حکم تخلیه نتیجه یک دعوای حقوقی کامل است و ممکن است جلسه رسیدگی، دفاع مستأجر، تجدیدنظر و صدور اجرائیه را در پی داشته باشد.
هرچه اجاره‌نامه کامل‌تر و منظم‌تر باشد، احتمال اینکه کار با دستور تخلیه حل شود بیشتر است.
فهرست مدارک لازم برای تخلیه مستأجر
این مدارک در بیشتر پرونده‌های تخلیه از موجر خواسته می‌شود. مرجع رسیدگی ممکن است بسته به وضعیت پرونده، مدرک دیگری هم بخواهد.
| مدرک | کاربرد | نکته |
|---|---|---|
| اصل اجاره‌نامه و تصویر آن | اثبات رابطه استیجاری، مدت، مبلغ اجاره و ودیعه | اصل سند را تا زمان درخواست مرجع نزد خود نگه دارید و فقط تصویر بدهید |
| کد رهگیری قرارداد | نشان دادن ثبت قرارداد در سامانه | طبق ماده ۲ اصلاحی، ثبت قرارداد و گرفتن کد رهگیری الزامی است |
| کارت ملی و شناسنامه موجر | احراز هویت متقاضی | اطلاعات باید با اجاره‌نامه و حساب ثنا یکی باشد |
| سند مالکیت یا مدرک حق تصرف | اثبات اینکه متقاضی حق درخواست تخلیه دارد | اگر مالک تغییر کرده، مدرک انتقال مالکیت هم لازم است |
| مدرک سمت (در صورت نیاز) | وقتی درخواست‌کننده خود موجر نیست | مثل وکالت‌نامه، گواهی حصر وراثت برای وراث، یا مدارک نمایندگی شخص حقوقی |
| حساب کاربری فعال در سامانه ثنا | ثبت درخواست و دریافت ابلاغ‌های الکترونیکی | بدون ثنا، ثبت درخواست در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ممکن نیست |
| مدارک ودیعه یا قرض‌الحسنه | تعیین مبلغی که باید به مستأجر برگردد یا تودیع شود | رسید پرداخت، چک یا سفته تضمین و هر سند مرتبط را آماده کنید |
| نشانی دقیق ملک و مشخصات مستأجر | ابلاغ و اجرای دستور | نشانی باید با اجاره‌نامه و سند مالکیت هم‌خوان باشد |
| اظهارنامه یا پیام‌های رسمی قبلی (اختیاری) | نشان دادن اطلاع‌رسانی به مستأجر | برای دستور تخلیه پس از پایان مدت شرط قانونی نیست، اما در بسیاری از پرونده‌ها مفید است |
| مدارک تخلف یا بدهی (در صورت ادعا) | مطالبه اجاره‌بهای معوق، قبوض یا خسارت | مثل قبوض پرداخت‌نشده، صورت‌حساب شارژ یا تصویر خرابی‌ها |
مدارک ودیعه را جدی بگیرید
بیشتر اختلاف‌های تخلیه در عمل به ودیعه برمی‌گردد. طبق ماده ۴ قانون ۱۳۷۶، اگر موجر ودیعه یا قرض‌الحسنه گرفته باشد، تخلیه به استرداد آن به مستأجر یا سپردن آن به دایره اجرا موکول است. یعنی موجر نمی‌تواند اول ملک را تخلیه کند و بعد درباره پس دادن پول تصمیم بگیرد.
اگر موجر می‌گوید مستأجر بابت اجاره‌بها، قبوض آب و برق و گاز، شارژ یا خسارت ملک بدهکار است، همین ماده راه دارد. موجر ودیعه را به دایره اجرا می‌سپارد و هم‌زمان با طرح دعوای مطالبه، گواهی آن را ارائه می‌دهد. جزئیات این ترتیب و میزان مبلغی که بلوکه می‌شود به تصمیم مرجع رسیدگی بستگی دارد.
یک طلب دیگر را هم کمتر کسی در نظر می‌گیرد. طبق ماده ۴۹۴ قانون مدنی، اگر مستأجر پس از پایان مدت بدون اذن مالک در ملک بماند، موجر برای همان مدت مستحق اجرت‌المثل است، حتی اگر مستأجر از ملک استفاده نکرده باشد. این مبلغ را می‌توان در کنار سایر طلب‌ها مطالبه کرد.
پس رسید دقیق پرداخت ودیعه، مبلغ آن در اجاره‌نامه و هر سند تضمینی مستأجر را پیش از ثبت درخواست مرتب کنید. تفاوت مبلغ اجاره‌نامه با مبلغ واقعی پرداخت‌شده، از دلایل رایج طولانی شدن پرونده‌هاست.
مراحل پیگیری تخلیه با اجاره‌نامه عادی
اگر اجاره‌نامه عادی است و مدت آن تمام شده، روند کلی معمولاً این است. ترتیب دقیق ممکن است در مراجع مختلف کمی فرق کند.
- اجاره‌نامه را بررسی کنید. ببینید مدت قرارداد مشخص است یا نه، دو نسخه و امضای دو شاهد دارد یا نه، و کد رهگیری دارد یا نه. همین بررسی تعیین می‌کند که مسیر دستور تخلیه باز است یا باید دادخواست بدهید.
- پایان مدت را قطعی کنید. دستور تخلیه بر پایه ماده ۳ پس از انقضای مدت اجاره قابل درخواست است. اگر قرارداد تمدید شده یا پس از پایان مدت اجاره‌بها گرفته‌اید، ممکن است مستأجر به تمدید ضمنی استناد کند. این موضوع را با وکیل بررسی کنید.
- در صورت تمایل، مستأجر را رسماً مطلع کنید. ارسال اظهارنامه از دفاتر خدمات الکترونیک قضایی شرط قانونی دستور تخلیه نیست، اما سابقه‌ای رسمی ایجاد می‌کند و گاهی به تخلیه بدون دعوا می‌انجامد.
- حساب ثنا را فعال کنید. ثبت‌نام در سامانه ثنا با مراجعه حضوری به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی یا از راه‌های الکترونیکی که قوه قضاییه اعلام می‌کند انجام می‌شود. همه ابلاغ‌ها از این طریق می‌رسد.
- درخواست را ثبت کنید. در دفتر خدمات الکترونیک قضایی، درخواست صدور دستور تخلیه را با بارگذاری مدارک ثبت کنید و هزینه دادرسی و خدمات دفتر را همان‌جا بپردازید. مبلغ این هزینه‌ها هر سال تغییر می‌کند.
- ودیعه را تعیین تکلیف کنید. اگر ودیعه گرفته‌اید، مرجع رسیدگی معمولاً می‌خواهد مبلغ آن را به حساب سپرده دادگستری واریز کنید یا ثابت کنید آن را به مستأجر پس داده‌اید. بدون این مرحله، دستور تخلیه اجرا نمی‌شود.
- منتظر بررسی و صدور دستور بمانید. اگر مدارک کامل باشد، دستور تخلیه صادر و برای اجرا ارسال می‌شود. اگر اجاره‌نامه شرایط لازم را نداشته باشد، ممکن است درخواست رد شود و به شما گفته شود دادخواست تخلیه بدهید.
- اجرای دستور را پیگیری کنید. پس از ابلاغ، معمولاً مهلت کوتاهی به مستأجر داده می‌شود. اگر تخلیه نکند، اجرا با حضور مأموران و ضابطین انجام می‌شود. موجر اجازه ندارد خودش قفل را عوض کند، وسایل را بیرون بگذارد یا آب و برق را قطع کند.
- تحویل ملک را صورت‌جلسه کنید. هنگام تحویل، وضعیت ملک، کنتورها و کلیدها را ثبت کنید. اگر خسارتی هست، همان زمان مستند شود تا در دعوای مطالبه به کار بیاید.
اگر اجاره‌نامه شرایط دستور تخلیه را ندارد
وقتی اجاره‌نامه شاهد ندارد، مدتش روشن نیست یا قرارداد اصلاً نوشته نشده، مسیر دستور تخلیه معمولاً بسته است. موجر باید از دفاتر خدمات الکترونیک قضایی دادخواست تخلیه بدهد. مرجع رسیدگی جلسه تشکیل می‌دهد، دفاع مستأجر را می‌شنود و حکم صادر می‌کند.
این حکم ممکن است قابل اعتراض باشد و پس از قطعی شدن، برای اجرای آن اجرائیه صادر می‌شود. در این مسیر، مدارک اثبات رابطه استیجاری اهمیت بیشتری پیدا می‌کند:
- رسیدهای واریز اجاره‌بها
- پیام‌ها
- شهادت شهود
- هر نوشته‌ای که مدت و مبلغ را نشان دهد
مراحل تخلیه با اجاره‌نامه رسمی
اجاره‌نامه رسمی که در دفتر اسناد رسمی تنظیم شده، سند لازم‌الاجراست. طبق ماده ۳ قانون ۱۳۷۶، تخلیه در این حالت توسط دوایر اجرای ثبت انجام می‌شود. روند کلی این است:
- پس از پایان مدت، موجر به دفتر اسناد رسمی تنظیم‌کننده سند مراجعه می‌کند و درخواست صدور اجرائیه تخلیه می‌دهد.
- اجرائیه به اداره اجرای ثبت فرستاده و به مستأجر ابلاغ می‌شود.
- اگر ودیعه‌ای در سند آمده باشد، موجر باید آن را به مستأجر بپردازد یا به حساب مشخص‌شده واریز کند.
- اگر مستأجر در مهلت تعیین‌شده تخلیه نکند، اداره اجرای ثبت تخلیه را با کمک مأموران انجام می‌دهد.
تخلیه پیش از پایان مدت اجاره
ماده ۳ درباره تخلیه پس از انقضای مدت است. اگر موجر بخواهد پیش از پایان مدت ملک را پس بگیرد، باید دلیل قانونی یا قراردادی داشته باشد. نمونه‌های رایج عبارت‌اند از:
- پرداخت نکردن اجاره‌بها در موعد، اگر در قرارداد برای آن حق فسخ پیش‌بینی شده باشد
- انتقال ملک به غیر، در حالی که این کار در قرارداد ممنوع شده است
- تغییر کاربری یا استفاده از ملک برخلاف قرارداد
- تعدی و تفریط، یعنی آسیب جدی به ملک یا استفاده غیرمتعارف از آن
در این موارد، معمولاً ابتدا باید فسخ قرارداد به شکل درست اعلام و در صورت اختلاف در مرجع قضایی اثبات شود. این پرونده‌ها به دلیل نیاز به اثبات تخلف پیچیده‌ترند و مشورت با وکیل در آن‌ها اهمیت بیشتری دارد.
فروش ملک به‌تنهایی دلیل تخلیه زودهنگام نیست. طبق ماده ۴۹۸ قانون مدنی، اگر عین مستأجره به دیگری منتقل شود اجاره به حال خود باقی است، مگر اینکه موجر برای این حالت حق فسخ را برای خود شرط کرده باشد. پس خریدار جدید معمولاً باید تا پایان مدت صبر کند.
ثبت قرارداد و سامانه املاک و اسکان
در سال‌های اخیر، دو موضوع ثبتی بر قراردادهای اجاره اثر گذاشته‌اند که نباید آن‌ها را با هم اشتباه گرفت:
- ثبت قرارداد اجاره و کد رهگیری: طبق ماده ۲ اصلاحی، قرارداد اجاره باید در سامانه‌های ثبت الکترونیک اسناد یا ثبت معاملات املاک ثبت شود و کد رهگیری بگیرد. این ثبت معمولاً از طریق مشاوران املاک دارای مجوز، دفاتر اسناد رسمی یا سامانه‌هایی که برای ثبت قراردادهای عادی راه‌اندازی شده انجام می‌شود.
- سامانه املاک و اسکان کشور: این سامانه برای ثبت اطلاعات مالکیت و سکونت واحدهای مسکونی است و اطلاعات آن در سیاست‌های مالیاتی، از جمله شناسایی خانه‌های خالی، به کار می‌رود. مالکان و ساکنان باید اطلاعات خود را در آن ثبت و به‌روز کنند. ثبت نکردن یا ناقص بودن اطلاعات ممکن است پیامد مالیاتی داشته باشد.
این مقررات در حال تکمیل است و آیین‌نامه‌ها و دستورالعمل‌های آن ممکن است تغییر کنند. پیش از تنظیم یا تمدید قرارداد، وضعیت فعلی الزامات را از منابع رسمی یا یک وکیل بپرسید.
اشتباه‌های رایج موجران در روند تخلیه
- تخلیه با زور یا بدون حکم: عوض کردن قفل، قطع آب و برق یا بیرون گذاشتن وسایل مستأجر بدون دستور مرجع قضایی، ممکن است برای موجر مسئولیت حقوقی و کیفری ایجاد کند.
- دریافت اجاره‌بها پس از پایان مدت: گرفتن اجاره‌بها بدون قید روشن ممکن است به ادعای تمدید ضمنی دامن بزند. پولی که پس از پایان مدت دریافت می‌شود بهتر است به‌عنوان اجرت‌المثل ایام تصرف و با رسید مشخص گرفته شود.
- تنظیم اجاره‌نامه بدون شاهد یا کد رهگیری: این اشتباه هنگام قرارداد بی‌اهمیت به نظر می‌رسد، اما هنگام تخلیه مسیر سریع را می‌بندد.
- اختلاف مبلغ ودیعه در اجاره‌نامه و واقعیت: نوشتن مبلغ کمتر یا بیشتر از مبلغ واقعی، هنگام تودیع ودیعه دردسرساز می‌شود.
- نداشتن مدرک سمت: وارثان، خریداران جدید و نمایندگان مالک اغلب بدون مدرک کافی مراجعه می‌کنند و درخواستشان متوقف می‌شود.
حقوق مستأجر در روند تخلیه
مستأجر حق دارد پیش از تخلیه ودیعه خود را دریافت کند یا از سپرده شدن آن به دایره اجرا مطمئن شود. اگر درباره قرارداد ادعایی دارد، مثلاً اینکه مدت هنوز تمام نشده یا مبلغ ودیعه متفاوت است، می‌تواند آن را در مرجع قضایی مطرح کند.
نکته‌ای که طرفین اغلب نمی‌دانند: طبق ماده ۵ قانون ۱۳۷۶، مستأجر چنین ادعایی را «ضمن اجرای دستور تخلیه» در مرجع صالح مطرح می‌کند، پس طرح آن به‌خودی‌خود جلوی اجرا را نمی‌گیرد. اگر حق او ثابت شود، حکم مناسب و جبران خسارت صادر می‌شود.
در اماکن تجاری، اگر مستأجر مدعی سرقفلی یا حق کسب و پیشه باشد، رسیدگی از مسیر عادی تخلیه خارج می‌شود.
سوالات متداول
آیا برای دستور تخلیه حتماً باید اظهارنامه بفرستم؟
در قانون روابط موجر و مستأجر ۱۳۷۶، ارسال اظهارنامه شرط صدور دستور تخلیه پس از پایان مدت نیست. با این حال، اظهارنامه سابقه رسمی اطلاع‌رسانی به مستأجر می‌سازد و گاهی باعث تخلیه بدون مراجعه به مرجع قضایی می‌شود. مفید بودن آن در پرونده خود را با وکیل بررسی کنید.
اگر اجاره‌نامه شاهد نداشته باشد، باز هم می‌توان مستأجر را تخلیه کرد؟
بله، اما معمولاً نه از مسیر دستور تخلیه. باید دادخواست تخلیه داد و پس از رسیدگی، حکم تخلیه گرفت. این مسیر زمان بیشتری می‌برد و مدارک اثبات رابطه استیجاری، مانند رسیدهای پرداخت اجاره‌بها، اهمیت بیشتری دارد.
آیا بدون پس دادن ودیعه می‌توانم مستأجر را تخلیه کنم؟
خیر. طبق ماده ۴ قانون ۱۳۷۶، تخلیه به استرداد ودیعه به مستأجر یا سپردن آن به دایره اجرا موکول است. اگر از مستأجر طلب دارید، مبلغ را تودیع کنید و هم‌زمان برای مطالبه طلب اقدام کنید تا مرجع رسیدگی درباره آن تصمیم بگیرد.
اجاره‌نامه بدون کد رهگیری چه مشکلی دارد؟
طبق ماده ۲ اصلاحی، ثبت قرارداد اجاره در سامانه و دریافت کد رهگیری الزامی است. ثبت نکردن ممکن است برای موجر پیامد مالیاتی و مالی داشته باشد و روند تخلیه را دشوارتر کند. برخورد مراجع با این قراردادها همه جا یکسان نیست، پس پیش از اقدام از رویه فعلی مطمئن شوید.
تخلیه با دستور تخلیه چقدر طول می‌کشد؟
ماده ۳ قانون، مهلت یک هفته پس از تقدیم تقاضا را برای اجرای تخلیه در اجاره عادی پیش‌بینی کرده است. در عمل، زمان واقعی به کامل بودن مدارک، تعیین تکلیف ودیعه، شهر محل ملک و واکنش مستأجر بستگی دارد و ممکن است طولانی‌تر شود.
وارث مالک هم می‌تواند درخواست تخلیه بدهد؟
بله. ماده ۳ از تقاضای موجر یا قائم‌مقام قانونی او سخن می‌گوید و وارثان باید مدارکی مانند گواهی حصر وراثت و مدرک مالکیت ارائه کنند.
البته طبق ماده ۴۹۷ قانون مدنی، اجاره با فوت موجر باطل نمی‌شود، مگر در حالت‌های خاص مانند اینکه موجر فقط برای مدت عمر خود مالک منافع بوده باشد. پس وارثان هم معمولاً باید تا پایان مدت قرارداد صبر کنند.
جمع‌بندی
پایه کار تخلیه، اصل اجاره‌نامه، کد رهگیری، مدارک شناسایی و مالکیت یا سمت موجر، حساب فعال ثنا و مدارک ودیعه است. اجاره رسمی از اداره اجرای ثبت، اجاره عادی با مدت معلوم، دو نسخه و دو شاهد از راه دستور تخلیه، و قرارداد بدون این شرایط از راه دادخواست و حکم تخلیه پیگیری می‌شود.
ماده ۴ قانون ۱۳۷۶ تخلیه را به استرداد یا تودیع ودیعه موکول کرده و اصلاح ماده ۲ در سال ۱۴۰۳، ثبت قرارداد و گرفتن کد رهگیری را الزامی کرده است. این راهنما اطلاعات عمومی است و رویه‌ها تغییر می‌کنند، پس پیش از اقدام با یک وکیل مشورت کنید.
