برای پیگیری قانونی برداشت غیرمجاز از حساب چه مدارکی لازم است؟ راهنمای عمومی مراحل
برای پیگیری قانونی برداشت غیرمجاز از حساب، مهم‌ترین مدرک گردش حساب یا ریز تراکنش‌های مشکوک است که از بانک گرفته می‌شود و بهتر است مهر و امضای شعبه را داشته باشد. کارت ملی صاحب حساب، مشخصات کارت و حساب، پیامک‌ها، رسیدها و تصویرهای مرتبط و شرح دقیق ماجرا با تاریخ و ساعت هم لازم است.
ترتیب کلی کار این است: کارت را مسدود و موضوع را به بانک اعلام کنید، مدارک را جمع کنید و از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی شکایت ثبت کنید. پرونده به دادسرا می‌رود و در صورت دستور مقام قضایی، پلیس فتا تحقیقات فنی را انجام می‌دهد.
این نوشته اطلاعات عمومی است. قوانین و رویه‌ها ممکن است تغییر کنند و برای پرونده خود بهتر است با یک وکیل مشورت کنید.
برداشت غیرمجاز از حساب از نظر قانونی چه جرمی است
برداشت غیرمجاز یعنی پولی بدون اجازه صاحب حساب از حساب یا کارت او خارج شود. راه‌های رایج آن این‌هاست:
- صفحه جعلی درگاه پرداخت (فیشینگ)
- بدافزار روی گوشی
- فریب تلفنی برای گرفتن رمز پویا
- کپی شدن اطلاعات کارت
- استفاده از کارت گم‌شده
شیوه وقوع در تعیین عنوان جرم و مسیر رسیدگی اثر دارد، اما تشخیص نهایی عنوان اتهامی با مقام قضایی است، نه با شاکی.
قانون اصلی در این حوزه قانون جرایم رایانه‌ای مصوب ۱۳۸۸ است. مواد این قانون بعدها با شماره‌های ۷۲۹ به بعد در کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) آمد. به همین دلیل، یک ماده را گاهی با شماره قانون جرایم رایانه‌ای و گاهی با شماره قانون مجازات اسلامی می‌بینید. سه ماده مرتبط در جدول زیر آمده‌اند:
| شماره در قانون جرایم رایانه‌ای | شماره در قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) | عنوان | مضمون کلی |
|---|---|---|---|
| ماده ۱ | ماده ۷۲۹ | دسترسی غیرمجاز | دسترسی بدون مجوز به داده‌ها یا سامانه‌های رایانه‌ای یا مخابراتی که با تدابیر امنیتی حفاظت شده‌اند، حتی اگر از داده سوءاستفاده نشود |
| ماده ۱۲ | ماده ۷۴۰ | سرقت مرتبط با رایانه | ربودن غیرمجاز داده‌های متعلق به دیگری؛ مجازات بسته به این است که عین داده نزد صاحب آن باقی مانده باشد یا نه |
| ماده ۱۳ | ماده ۷۴۱ | کلاهبرداری مرتبط با رایانه | تحصیل وجه، مال، منفعت، خدمات یا امتیاز مالی برای خود یا دیگری از راه استفاده غیرمجاز از سامانه رایانه‌ای یا مخابراتی، مثلاً با وارد کردن، تغییر، محو، ایجاد یا متوقف کردن داده یا مختل کردن سامانه |
با وجود رواج تعبیر «سرقت از حساب» در زبان روزمره، ماده ۷۴۰ درباره ربودن داده است، نه برداشت پول. برداشت وجه از راه سامانه‌های بانکی در بیشتر تحلیل‌های حقوقی با ماده ۷۴۱، یعنی کلاهبرداری رایانه‌ای، تطبیق داده می‌شود.
ماده ۷۴۱ علاوه بر حبس یا جزای نقدی یا هر دو، «رد مال به صاحب آن» را هم پیش‌بینی کرده است؛ یعنی محکوم باید مال را به مال‌باخته برگرداند. اگر اطلاعات کارت پیش‌تر با صفحه جعلی یا نفوذ به گوشی به دست آمده باشد، دسترسی غیرمجاز یا سرقت داده هم ممکن است مطرح شود.
جزای نقدی این مواد به‌صورت دوره‌ای با مصوبه هیئت وزیران تعدیل می‌شود و قوانین بعدی هم ممکن است بر حبس یا شرایط رسیدگی اثر بگذارند. به همین دلیل، اینجا رقمی برای مجازات نیامده است. متن روز قانون را از منابع رسمی تنقیح‌شده یا یک وکیل بپرسید.
اولین کارها: مسدود کردن کارت و اطلاع به بانک
ساعت‌های اول بعد از دیدن برداشت مشکوک اهمیت زیادی دارد. در این مرحله دو هدف دارید: جلوی برداشت‌های بعدی گرفته شود و زمان اعلام شما به بانک ثبت شود. این مراحل را به ترتیب انجام دهید:
- کارت را مسدود کنید. مسدودی را از راه‌های رسمی بانک خودتان انجام دهید، مانند برنامه رسمی همراه‌بانک، اینترنت‌بانک، مرکز تماس رسمی بانک یا مراجعه به شعبه. راه ارتباطی را فقط از منابع رسمی بانک بردارید، نه از پیامک یا پیامی که برایتان فرستاده شده است.
- رمزها را عوض کنید. رمز دوم کارت، رمز ورود همراه‌بانک و اینترنت‌بانک و در صورت امکان رمز ایمیل و حساب‌های مرتبط را تغییر دهید. اگر احتمال می‌دهید گوشی آلوده باشد، این کار را با دستگاه دیگری انجام دهید.
- به شعبه بانک مراجعه کنید. موضوع را به‌صورت مکتوب اعلام کنید و بخواهید درخواست شما ثبت شود. اگر بانک فرم یا شماره پیگیری می‌دهد، آن را نگه دارید.
- گردش حساب را بگیرید. از شعبه بخواهید ریز تراکنش‌های بازه مورد نظر را چاپ کند و در صورت امکان مهر و امضا کند. این سند پایه پرونده شماست.
- درباره حساب مقصد سؤال کنید. بانک معمولاً بدون دستور قضایی مشخصات کامل گیرنده را به شاکی نمی‌دهد و مسدود کردن حساب مقصد هم در عمل با دستور مقام قضایی انجام می‌شود. با این حال، اعلام سریع شما و ثبت شکایت می‌تواند صدور این دستور را جلو بیندازد.
- به گوشی و برنامه‌ها رسیدگی کنید. برنامه‌هایی را که از منبع نامعتبر نصب کرده‌اید شناسایی کنید. پیش از پاک کردن هر چیزی، از پیامک‌ها، صفحه‌های جعلی و پیام‌های مرتبط تصویر بگیرید، چون ممکن است بعداً به‌عنوان مدرک لازم شوند.
مسدود کردن کارت جایگزین شکایت نیست. بانک به‌تنهایی معمولاً نمی‌تواند پول را از حساب مقصد برگرداند و برای این کار، مسیر قضایی لازم است.
مدارک لازم برای شکایت برداشت غیرمجاز از حساب
کامل بودن مدارک کار دادسرا و کارشناسان فنی را آسان‌تر می‌کند و احتمال ردیابی گیرنده وجه را بالا می‌برد. جدول زیر مدارکی را نشان می‌دهد که در بیشتر پرونده‌ها به کار می‌آیند. ممکن است دفتر خدمات قضایی یا مقام رسیدگی‌کننده مدرک دیگری هم بخواهد.
| مدرک | از کجا تهیه می‌شود | کاربرد در پرونده |
|---|---|---|
| کارت ملی صاحب حساب | خود شاکی | احراز هویت و ثبت شکایت |
| گردش حساب یا ریز تراکنش‌های مشکوک، با مهر و امضای شعبه | شعبه بانک | اثبات وقوع برداشت، مبلغ، تاریخ، ساعت و شماره پیگیری هر تراکنش |
| گواهی یا برگه مشخصات صاحب حساب از بانک | شعبه بانک | اثبات مالکیت حساب و ارتباط آن با شاکی |
| شماره کارت، شماره حساب و شبا | کارت، همراه‌بانک یا شعبه | شناسایی دقیق حساب مبدأ |
| پیامک‌های بانک درباره برداشت‌ها | گوشی شاکی | ثبت زمان اطلاع‌رسانی و تطبیق با گردش حساب |
| تصویر صفحه جعلی، پیام فریب، پیوند مشکوک یا گفت‌وگوی پیام‌رسان | گوشی یا رایانه شاکی | نشان دادن روش ارتکاب و کمک به ردیابی فنی |
| اطلاعات تماس‌های مشکوک (شماره و زمان تماس) | فهرست تماس‌های گوشی | ردیابی فردی که اطلاعات را گرفته است |
| رسید یا شماره پیگیری درخواست مسدودی کارت | بانک | اثبات زمان اعلام به بانک |
| شرح‌حال کتبی ماجرا | خود شاکی | روایت منظم وقایع برای متن شکایت |
گردش حساب را چطور تهیه کنید
گردش حساب باید بازه برداشت‌ها را پوشش دهد و بهتر است چند روز قبل و بعد از آن را هم شامل شود تا تراکنش مرتبطی از قلم نیفتد. برای هر تراکنش دست‌کم تاریخ، ساعت، مبلغ، نوع تراکنش (مثلاً خرید اینترنتی، انتقال کارت به کارت یا پایا) و شماره پیگیری یا مرجع آن دیده می‌شود.
تراکنش‌های مشکوک را روی نسخه کپی علامت بزنید و نسخه اصلی را دست‌نخورده نگه دارید. نسخه چاپی همراه‌بانک برای استفاده شخصی مفید است، اما نسخه مهرشده شعبه در پرونده اعتبار بیشتری دارد.
شواهد دیجیتال را چطور حفظ کنید
شواهد دیجیتال زود از بین می‌روند. پیامک ممکن است پاک شود، صفحه جعلی از دسترس خارج شود و گفت‌وگو در پیام‌رسان حذف شود. این نکات به حفظ آن‌ها کمک می‌کند:
- از پیامک‌ها، صفحه‌ها و گفت‌وگوها تصویر کامل بگیرید، به‌گونه‌ای که تاریخ، ساعت و نام یا شماره فرستنده در تصویر دیده شود.
- نشانی صفحه جعلی را از نوار مرورگر یادداشت کنید، اما دوباره روی آن وارد اطلاعات نشوید.
- پیامک‌ها و گفت‌وگوها را پاک نکنید، حتی بعد از گرفتن تصویر.
- اگر برنامه مشکوکی نصب کرده‌اید، نام آن و زمان نصب را یادداشت کنید. حذف آن برای امنیت لازم است، اما پیش از حذف از صفحه مشخصات آن تصویر بگیرید.
- تصویرها را در دو جای جدا، مثلاً گوشی و یک حافظه دیگر، نگه دارید.
شرح‌حال کتبی چه چیزهایی داشته باشد
پیش از رفتن به دفتر خدمات قضایی، ماجرا را کوتاه، دقیق و به ترتیب زمانی بنویسید. یک شرح‌حال خوب این اجزا را دارد:
- زمان و شیوه اطلاع از برداشت
- فهرست تراکنش‌های مشکوک با مبلغ و ساعت
- آخرین باری که از کارت یا همراه‌بانک استفاده کرده‌اید
- هر رخداد مشکوک قبلی، مثلاً پرداخت در یک سایت ناشناخته، تماس فردی که خود را کارمند بانک معرفی کرده یا گم شدن کارت
- اقداماتی که پس از آن انجام داده‌اید
از وقتی بانک مرکزی رمز دوم پویا را برای تراکنش‌های اینترنتی کارت اجباری کرد، بیشتر این برداشت‌ها بدون آن ممکن نیست. پس پرسش اصلی پرونده این است که رمز پویا چطور از دست شما خارج شد: با تماس تلفنی، صفحه جعلی یا برنامه‌ای که پیامک‌ها را می‌خواند. اگر می‌دانید کدام بوده، صریح بنویسید.
از حدس زدن درباره هویت متهم بپرهیزید، مگر اینکه دلیل مشخصی داشته باشید. اگر فرد مشخصی را می‌شناسید، مشخصات او را با ذکر دلیل بنویسید.
مراحل ثبت شکایت به ترتیب
شکایت کیفری در ایران معمولاً از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت می‌شود. شاکی باید در سامانه ثنا ثبت‌نام کرده باشد، چون ابلاغ‌ها و اخطاریه‌های پرونده از همین سامانه انجام می‌شود. مسیر کلی این است:
- ثبت‌نام در سامانه ثنا. اگر پیش‌تر ثبت‌نام نکرده‌اید، ثبت‌نام و احراز هویت را انجام دهید. نام کاربری و رمز این سامانه را نگه دارید، چون تمام ابلاغ‌های بعدی را از آن دریافت می‌کنید.
- آماده کردن مدارک. اصل و تصویر مدارک جدول بالا را همراه داشته باشید.
- مراجعه به دفتر خدمات الکترونیک قضایی. متصدی دفتر شکوائیه را بر اساس اظهارات شما تنظیم می‌کند. مشخصات خود، شرح ماجرا، مبلغ و جزئیات تراکنش‌ها را بدهید. اگر متهم ناشناس است، شکایت علیه «مجهول‌المکان» یا «ناشناس» ثبت می‌شود.
- مطالعه متن شکوائیه پیش از تأیید. متن تنظیم‌شده را با دقت بخوانید تا مبلغ‌ها، تاریخ‌ها و شماره کارت درست وارد شده باشند. خطا در این مرحله بعداً پیگیری را کند می‌کند.
- پرداخت هزینه و دریافت کد رهگیری. هزینه خدمات دفتر و هزینه دادرسی طبق تعرفه روز پرداخت می‌شود و کد رهگیری یا شماره پرونده به شما داده می‌شود.
- ارجاع به دادسرا. شکایت به دادسرای صالح ارجاع می‌شود. در بسیاری از شهرها، رسیدگی به جرایم رایانه‌ای در شعبه یا دادسرای ویژه انجام می‌شود. ابلاغ‌ها از طریق سامانه ثنا به دست شما می‌رسد.
- پیگیری دستورهای قضایی. بازپرس یا دادیار ممکن است دستور استعلام از بانک، مسدود کردن حساب مقصد یا انجام تحقیقات فنی توسط پلیس فتا را صادر کند. ممکن است از شما برای ادای توضیح دعوت شود.
درباره ثبت اولیه گزارش در خود پلیس فتا یا سامانه‌های اعلام جرم برخط، رویه‌ها در زمان‌ها و شهرهای مختلف یکسان نبوده است. حتی با گزارش اولیه به پلیس، پیگیری قضایی معمولاً از مسیر شکوائیه و دادسرا است. رویه روز را از منابع رسمی قوه قضاییه یا یک وکیل بپرسید.
نقش پلیس فتا در پرونده
پلیس فتا (پلیس فضای تولید و تبادل اطلاعات) بخش تخصصی نیروی انتظامی برای جرایم سایبری است. در پرونده‌های برداشت غیرمجاز، این پلیس معمولاً به‌عنوان ضابط دادگستری و به دستور مقام قضایی وارد عمل می‌شود. کارهایی که به‌طور کلی بر عهده آن است:
- بررسی فنی مسیر تراکنش‌ها و ردیابی حساب‌ها یا کارت‌هایی که پول به آن‌ها رفته است
- گردآوری اطلاعات و ادله الکترونیکی از بانک‌ها، شرکت‌های پرداخت و ارائه‌دهندگان خدمات، در چارچوب دستور قضایی
- بررسی صفحه‌های جعلی، برنامه‌های مخرب و شماره‌های تماس مرتبط با ماجرا
- شناسایی متهم و انجام اقدامات لازم برای حضور او نزد مقام قضایی، طبق دستور
- تهیه گزارش برای دادسرا
پلیس فتا جایگزین دادسرا نیست و تصمیم درباره تعقیب، استرداد مال و صدور قرارها با مقام قضایی است.
پلیس فتا و کارمندان بانک هیچ‌گاه برای پیگیری پرونده از شما رمز کارت، رمز پویا یا کد تأیید پیامکی نمی‌خواهند. اگر کسی با این عنوان چنین اطلاعاتی خواست، با احتمال زیاد با کلاهبردار دوم روبه‌رو هستید.
مسئولیت بانک و امکان بازگشت پول
آیا بانک باید پول را برگرداند؟ پاسخ به جزئیات پرونده بستگی دارد. اگر برداشت به دلیل نقص امنیتی سامانه بانک یا خطای کارکنان رخ داده باشد، ممکن است بتوان علیه بانک ادعا مطرح کرد.
اما اگر خود صاحب حساب، حتی از روی فریب، اطلاعات کارت و رمز پویا را به دیگری داده باشد، احتمال مسئول شناخته شدن بانک کمتر است. تشخیص این موضوع به بررسی حقوقی و فنی پرونده نیاز دارد و حکم کلی برای آن نمی‌توان داد.
بازگشت پول در مسیر کیفری معمولاً از راه شناسایی متهم و حکم به رد مال انجام می‌شود. اگر حساب مقصد به‌موقع مسدود شود و هنوز موجودی داشته باشد، شانس بازگشت بخشی از وجه بیشتر است.
در بسیاری از پرونده‌ها، حساب مقصد مال کسی است که حساب یا کارتش را اجاره داده یا فروخته است. چون بانک صاحب رسمی حساب را می‌شناسد، همین فرد معمولاً اولین کسی است که با استعلام قضایی شناسایی و احضار می‌شود و ممکن است مسئولیت داشته باشد. تشخیص آن با مقام قضایی است.
| وضعیت | پیامد احتمالی برای پیگیری |
|---|---|
| اعلام فوری به بانک و ثبت سریع شکایت | احتمال بیشتر برای مسدود شدن حساب مقصد پیش از خالی شدن آن |
| تأخیر چندروزه یا چندهفته‌ای | احتمال انتقال وجه به حساب‌های دیگر و دشوارتر شدن ردیابی |
| دادن رمز پویا یا کد تأیید به فرد فریبکار | جرم کلاهبردار از بین نمی‌رود، اما ادعا علیه بانک دشوارتر می‌شود |
| نقص امنیتی سامانه یا خطای کارکنان بانک | امکان بررسی مسئولیت بانک، با نظر کارشناس و مقام قضایی |
| حفظ کامل پیامک‌ها و تصاویر | کمک به ردیابی فنی و اثبات روش ارتکاب |
اشتباه‌های رایج بعد از برداشت غیرمجاز
برخی واکنش‌های رایج در روزهای اول، پیگیری را کند می‌کنند یا خسارت تازه‌ای به بار می‌آورند:
- صبر کردن به امید برگشت خودکار پول: برداشت غیرمجاز با خطای سیستمی بانک فرق دارد و معمولاً خودبه‌خود برنمی‌گردد. تأخیر فقط فرصت ردیابی را کم می‌کند.
- پاک کردن پیامک‌ها و گفت‌وگوها: این شواهد ممکن است تنها راه نشان دادن روش ارتکاب باشند.
- اعتماد به افرادی که وعده بازگرداندن پول می‌دهند: کسانی که در شبکه‌های اجتماعی یا با تماس تلفنی ادعا می‌کنند در ازای مبلغی پول را برمی‌گردانند، اغلب خود کلاهبردارند.
- دادن اطلاعات بانکی به کسی که خود را مأمور یا کارمند بانک معرفی می‌کند: پیگیری رسمی هیچ‌وقت به رمز و کد تأیید شما نیازی ندارد.
- باز کردن پیوند پیامک‌های «ابلاغیه»: کسی که پرونده باز دارد منتظر ابلاغیه است و کلاهبرداران از همین استفاده می‌کنند. طبق هشدار پلیس فتا، پیامک واقعی ثنا با سرشماره ADLIRAN می‌آید و پیوندی ندارد. ابلاغیه را فقط با ورود به حساب ثنای خود ببینید.
- درج اطلاعات نادرست یا مبالغه در شکوائیه: روایت نادرست اعتبار پرونده را کم می‌کند و ممکن است برای شاکی مسئولیت ایجاد کند.
- رها کردن پرونده پس از ثبت: ابلاغ‌های سامانه ثنا را منظم بررسی کنید و در موعد مقرر به دعوت‌ها پاسخ دهید.
چه زمانی گرفتن وکیل اهمیت بیشتری دارد
بسیاری از افراد شکایت ساده را خودشان ثبت می‌کنند. اما در این موقعیت‌ها مشورت با وکیل اهمیت بیشتری پیدا می‌کند:
- مبلغ برداشت قابل توجه است.
- چند حساب یا چند بانک درگیرند.
- می‌خواهید درباره مسئولیت بانک ادعا مطرح کنید.
- متهم از آشنایان یا همکاران است.
- پرونده با قرار منع تعقیب یا بایگانی روبه‌رو شده و باید درباره اعتراض به آن تصمیم بگیرید.
در مورد آخر وقت کوتاه است. طبق تبصره ماده ۲۷۰ قانون آیین دادرسی کیفری، مهلت اعتراض به قرار منع تعقیب برای اشخاص مقیم ایران ده روز از تاریخ ابلاغ است. وکیل می‌تواند عنوان مناسب شکایت را بررسی کند، مدارک را مرتب کند و این مهلت‌ها را پیگیری کند.
سوالات متداول
برداشت غیرمجاز از حساب سرقت است یا کلاهبرداری؟
در زبان روزمره به آن سرقت از حساب گفته می‌شود، اما ماده ۷۴۰ قانون مجازات اسلامی (ماده ۱۲ قانون جرایم رایانه‌ای) درباره ربودن داده است. برداشت وجه از راه سامانه رایانه‌ای در بیشتر موارد با ماده ۷۴۱ (ماده ۱۳ قانون جرایم رایانه‌ای)، یعنی کلاهبرداری رایانه‌ای، تطبیق داده می‌شود. تعیین عنوان نهایی با مقام قضایی است.
آیا برای شکایت حتماً باید گردش حساب مهرشده داشته باشم؟
گردش حساب مهرشده شعبه مدرک پایه و معتبر پرونده است و بهتر است پیش از ثبت شکایت تهیه شود. اگر در لحظه ثبت آن را ندارید، شکایت را به تأخیر نیندازید. معمولاً امکان ارائه تکمیلی مدارک و استعلام مستقیم مقام قضایی از بانک وجود دارد.
اگر متهم را نشناسم، می‌توانم شکایت کنم؟
بله. شکایت علیه شخص ناشناس یا مجهول ثبت می‌شود و شناسایی متهم از طریق تحقیقات قضایی و فنی، از جمله بررسی حساب مقصد و ردیابی تراکنش‌ها، انجام می‌شود.
آیا بانک می‌تواند بدون حکم دادگاه پول را برگرداند؟
معمولاً بانک بدون دستور قضایی نمی‌تواند وجه را از حساب دیگری برداشت کند و به شما برگرداند. مسدود کردن حساب مقصد و استرداد وجه در عمل به دستور مقام قضایی نیاز دارد. اگر برداشت ناشی از خطای خود بانک باشد، وضعیت ممکن است متفاوت باشد.
پلیس فتا چه زمانی وارد پرونده می‌شود؟
پلیس فتا معمولاً به‌عنوان ضابط تخصصی و با دستور مقام قضایی، تحقیقات فنی مانند ردیابی تراکنش‌ها و بررسی ادله الکترونیکی را انجام می‌دهد. نحوه دقیق ارجاع به رویه دادسرا و شهر محل رسیدگی بستگی دارد.
چقدر فرصت دارم که شکایت کنم؟
از نظر عملی، هرچه زودتر بهتر است، چون پول ممکن است به‌سرعت جابه‌جا شود و شواهد دیجیتال از بین برود. از نظر حقوقی، طبق ماده ۱۰۶ قانون مجازات اسلامی، در جرایم تعزیری قابل گذشت اگر متضرر ظرف یک سال از تاریخ اطلاع از جرم شکایت نکند، حق شکایت کیفری او ساقط می‌شود.
قابل گذشت بودن کلاهبرداری با اصلاحات سال‌های ۱۳۹۹ و ۱۴۰۳ در ماده ۱۰۴ همین قانون تغییر کرده و درباره کلاهبرداری رایانه‌ای هم اختلاف نظر بوده است. پس به مهلت طولانی تکیه نکنید و مهلت دقیق پرونده خود را با وکیل بررسی کنید.
جمع‌بندی
مدارک اصلی پرونده گردش حساب مهرشده، کارت ملی، مشخصات کارت و حساب، پیامک‌ها و تصاویر مرتبط و یک شرح‌حال منظم است. اول کارت را مسدود کنید و به بانک اطلاع دهید، سپس با حساب ثنا از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی شکایت ثبت کنید تا پرونده به دادسرا و در صورت لزوم به پلیس فتا برسد.
این برداشت‌ها معمولاً با ماده ۷۴۱ قانون مجازات اسلامی (ماده ۱۳ قانون جرایم رایانه‌ای) سنجیده می‌شوند و مواد ۷۲۹ و ۷۴۰ هم بسته به روش ارتکاب ممکن است مطرح شوند. قوانین، مبالغ و رویه‌ها تغییر می‌کنند، پس برای پرونده خود با یک وکیل مشورت کنید.
